İki kişiye aynı haritayı ve üzerinde aynı iki noktayı, A noktası ve B noktasını, verin ve birinden diğerine gitmelerini isteyin. Biri saniyeler içinde bir rota çizer. Diğeri sayfaya bakakalır, ihtiyaç duyduğu her yol tam önünde olmasına rağmen, nereden başlayacağından gerçekten emin değildir.
Fark neredeyse hiç zeka değildir, ve nadiren çabadır. Birinin, bir noktada, "oraya nasıl gideceğimi bilmiyorum"u daha küçük hamleler dizisine dönüştürecek bir yöntem gösterilmiş ya da bunu kendisi bulmuştur. Diğerine gösterilmemiştir, ve o yöntem olmadan, çözülebilir bir problem basitçe çözülemez görünür.
Bu, kulağa geldiğinden daha önemlidir, çünkü problem çözme çoğu işyerinde ya sahip olduğunuz ya da olmadığınız bir özellik olarak ele alınır, bir beceriden çok bir kişilik tipine daha yakın bir şey. Bu çerçeveleme yanlıştır, ve spesifik, faydalı bir şekilde yanlıştır: eğer bu bir beceriyse, bir dil ya da bir enstrüman gibi öğretilebilir, pratik edilebilir, ve gösterilebilir.
Biri takıldığında gerçekte ne eksiktir
Haritaya geri dönelim. Takılan kişinin bilgisi eksik değildir. Yolları görebilir. Eksik olan, "A'dan B'ye git"i kendisinden daha küçük bir şeye bölme yoludur.
Bunu çözen kişi, genellikle yaptığının farkında olmadan, spesifik bir şey yapıyordur. Bütün rotayı tek hamlede çözmüyordur. Önce daha dar bir soru soruyordur: A ile B arasında bir yerde duran bir dönüm noktası nedir? Bu bir kez var olduğunda, orijinal problem sessizce iki daha küçük probleme dönüşmüştür, A'dan dönüm noktasına, ve dönüm noktasından B'ye, ve bunların her biri orijinalinden daha kolaydır.
O tek hamle, bir zor problemi daha kolay problemlerden oluşan daha kısa bir zincirle değiştirmek, problem çözmenin gerçekte ne olduğunun çoğunu oluşturur. Bir içgörü parıltısı değildir. Tüm boşluğa bakmayı reddetme ve bunun yerine önce kapatılacak en yakın daha küçük boşluğu bulma alışkanlığıdır.
Bu neden pratik olduğu halde yetenek gibi görünür
Bunun doğuştan gelen bir yetenekle karıştırılmasının nedeni, bir kez öğrenildiğinde, neredeyse anında hale gelmesidir. Bir hataya bakan deneyimli bir yazılım geliştiricisi, bir motoru dinleyen deneyimli bir tamirci, yanlış olan tek sayıyı arayan bir elektronik tabloyu tarayan deneyimli bir muhasebeci: üçü de cevabı anında görüyormuş gibi görünür. Gerçekte yaptıkları şey, yüzlerce kez ele aldıkları bir problem türünde, aynı küçük adımlara bölme sürecini o kadar hızlı çalıştırmaktır ki, bu kendileri için bile görünmez hale gelir.
Bu, uzmanlığın genel olarak nasıl geliştiğine dair iyi belgelenmiş bir örüntüdür. Başlangıçta, bir beceri yavaş, kasıtlı, adım adım akıl yürütme gerektirir. Yeterli tekrarla, adımlar sıkışır ve bilinçli farkındalığın altında çalışmaya başlar, ki bu bir uzmanın genellikle bir cevaba nasıl ulaştığını tam olarak açıklayamamasının nedenidir. Adımları atlamıyorlardır. Adımlar basitçe anlatılamayacak kadar hızlı hale gelmiştir.
Pratik sonuç, cesaret kırıcı olmaktan çok cesaretlendiricidir. Eğer uzman seviyesinde problem çözme bir yetenek değil sıkıştırılmış pratikse, şu anda tanıdık olmayan problemlerde donan biri bir özelliği eksik değildir. Spesifik, tekrarlanabilir pratikle gelişen bir sürecin erken aşamasındadır.
Neredeyse her şeyde işe yarayan bir yöntem
Rota bulma örneği göründüğünden daha fazla genelleşir. Takılmış hissettiren çoğu problem, sırayla uygulanan aynı dört harekete yanıt verir.
Gerçek boşluğu adlandırın. Problemin genel alanını değil, şeylerin şu anda nerede olduğu ile nerede olması gerektiği arasındaki spesifik mesafeyi. "Rapor yanlış" bir boşluk değildir. "14. satırın toplamı kaynak veriyle uyuşmuyor" bir boşluktur.
Şu anda olduğunuzdan hedefe daha yakın bir şey bulun. Bu, haritadaki dönüm noktasıdır. Tam cevap olması gerekmez. Sadece başladığınız yerden açıkça daha çözülmüş bir duruma, ve buradan ulaşılabilir olması yeterlidir.
Tüm problemi değil, o dönüm noktasına olan mesafeyi çözün. Bu, çoğu insanın atladığı adımdır, genellikle bir parçası üzerinde çalışırken orijinal problemin tamamını akılda tutmaya çalışarak, ki bu yorucu ve hataya açıktır. Hedefi bir kenara bırakın. Sadece önünüzdeki daha kısa etabı çözün.
Yeni konumdan tekrarlayın. Dönüm noktasında durduğunuzda, B'ye kalan mesafe aynı problemin yeni, daha küçük bir versiyonudur. Aynı üç adımı tekrar çalıştırın. Çoğu problem, büyük tek bir sıçrama yerine, bunlardan iki ya da üç döngüde çözülür.
Bunu açıkça adlandırmaya neden değer, özellikle şimdi
Bu beceri, yapay zeka araçlarının neredeyse her şeye anında makul görünen bir cevap üretebildiği bir dönemde, daha az değil daha görünür hale geldi. Bu, belirli bir başarısızlık modunu daha yaygın hale getiriyor: incelemeyi yapan kişi problemi kendisi bölmeyi hiç öğrenmediği için, bir aracın ürettiği ilk cevabı, izlediği rotanın gerçekten mantıklı olup olmadığını kontrol edebilme yeteneği olmadan kabul etmek.
Bu araçlardan en gerçek değeri alan insanlar genellikle araç var olmadan önce bu beceriye zaten sahip olanlardır. Oluşturulan bir cevaba bakıp hangi dönüm noktasını atladığını, ya da mantığının bir adım yerine iki adımda geçmesi gereken bir boşluğu nerede atladığını hemen görebilirler. O altta yatan yetenek olmadan, hızlı yanlış bir cevap ile hızlı doğru bir cevap aynı görünür.
Bu işte somut olarak nasıl ortaya çıkar
Sadece bir senaryoya sahip bir müşteri destek temsilcisi, senaryonun öngördüğü talepleri ele alabilir. Altta yatan problem çözme yeteneğine sahip biri, tanıdık olmayan bir şikayeti alıp "müşteri gerçekte neyi başarmaya çalışıyor" ve "sistemimizin şu anda bunun için yapabileceği en yakın şey nedir" diye bölebilir, ve kimse tam olarak bu durum için bir senaryo yazmamış olsa bile ikisi arasında bir yol inşa edebilir.
Açıkça verimsiz olan ama belirgin tek bir nedeni olmayan bir süreci düzeltmesi istenen kıdemsiz bir çalışan, tam olarak A'dan B'ye egzersizini, daha büyük bir ölçekte ve daha dağınık kenarlarla yapması istenmektedir. Gerçek boşluğu adlandırmak, önce test edilmeye değer bir dönüm noktası bulmak, o tek şeye olan mesafeyi düzeltmek, ve oradan yeniden değerlendirmek, tüm yöntemdir, sadece bir harita yerine bir iş akışına uygulanmıştır.
Bu aynı zamanda "problem çözme"nin neden iş ilanlarında sürekli gerekli bir beceri olarak ortaya çıktığının, ve tek bir eğitim oturumunda öğretilmesinin neredeyse imkansız olmasının nedenidir. Bir slaytta bir slogan yoluyla değil, gerçek problemler üzerinde tekrarlanan, kasıtlı pratik yoluyla birikir.
Bunda gerçekten nasıl daha iyi olunur
Üç alışkanlık bu beceriyi çoğu insanın beklediğinden daha hızlı inşa eder, çünkü görünmez pratiği görünür, tekrarlanabilir pratiğe dönüştürürler.
Kapatmaya çalışmadan önce boşluğu yazın. Tam olarak nerede olduğunuzu ve tam olarak nerede olmanız gerektiğini belirten tek bir cümle, belirsiz problemlerin genellikle arkasına saklandığı türde bir kesinliği zorlar.
Kasıtlı olarak nihai cevabı değil, en yakın dönüm noktasını arayın. Takıldığınızda, faydalı soru nadiren "çözüm nedir"dir. "Şu anda olduğumdan çözüme daha yakın olan bir şey nedir"dir.
Düzenli olarak biraz fazla zor problemleri çözün. Mevcut yeteneğinizin tamamen içinde olan bir problem hiçbir şeyi eğitmez. Onun çok ötesindeki bir problem sadece hayal kırıklığı üretir. Yöntemi kırmadan geren, gerçek çaba gerektiren ama sonunda sonuç veren türden olanlar, yukarıda açıklanan sıkışmanın gerçekte gerçekleştiği yerdir.
Bu, kendinizden nasıl bahsettiğiniz için ne anlama gelir
Problem çözme bir beceri yerine bir özellik olarak ele alındığı için, çoğu insan bunu bir CV'de ya da mülakatta, hiçbir kanıt eklenmemiş "güçlü bir problem çözücü" olarak belirsiz şekilde tanımlar. Daha ikna edici versiyon, spesifik bir hikayedir: tam olarak belirlediğiniz gerçek bir boşluk, önce bulduğunuz dönüm noktası, oraya ulaşmak için çözdüğünüz daha küçük problem, ve vardığınızda ne yaptığınız.
O hikaye, özelliği iddia etmek yerine gerçek yöntemi gösterir, ve bu tam olarak haritaya bakakalan biri ile sessizce ve pratik yoluyla rotaların nasıl çizildiğini öğrenmiş biri arasındaki farktır.
